Moet ik bij een sollicitatie zeggen dat ik zwanger ben?

Je bent volgens de wet niet verplicht bij een sollicitatie te melden dat je zwanger bent. De potentiële werkgever heeft niet het recht ernaar te vragen. Mondelinge of schriftelijke vragen die direct of indirect verband houden met zwangerschap, bijvoorbeeld vragen over de laatste menstruatie, hoef je niet te beantwoorden. Ook op vragen over gezinsuitbreiding hoef je niet in te gaan. Worden deze vragen toch gesteld dan kun je een oordeel vragen aan de Commissie Gelijke Behandeling.

Wanneer moet ik op mijn werk zeggen dat ik zwanger ben?

Uiterlijk drie maanden voor de uitgerekende datum. De melding moet een verklaring bevatten van een arts of verloskundige met de datum waarop je bent uitgerekend. Als je verlof ingaat moet je je 'ziek' melden bij je werkgever (uiterlijk de tweede dag). Wettelijke verplichtingen van je werkgever in verband met je zwangerschap, zoals het aanpassen van je werkomstandigheden en extra verlof en dergelijke, gaan pas in zodra hij op de hoogte is gesteld. 

Hoe lang duurt mijn zwangerschapsverlof?

Als je in loondienst bent heb je rond de bevalling gedurende ten minste 16 weken wettelijk recht op verlof en 100 procent loondoorbetaling. In sommige cao's is een uitbreiding van het aantal weken  zwangerschapsverlof opgenomen. De uitkering wordt betaald uit de Wet arbeid en zorg. Je mag zelf beslissen of je 4, 5 of 6 weken voor de uitgerekende bevallingsdatum stopt met werken. Afhankelijk van deze keuze heb je na de bevalling recht op 12, 11 of 10 weken verlof. Er geldt een werkverbod van 28 dagen (4 weken) voor de vermoedelijke bevalling en 42 dagen (6 weken) na de bevalling. Je werkgever is strafbaar als het werkverbod wordt overtreden. Je bent zelf niet strafbaar, maar schiet er financieel niets mee op. Je loon wordt verrekend met de zwangerschapsuitkering

Wat gebeurt er als ik te vroeg of te laat beval?

Aan de minimumtijd van 10 weken na de bevalling wordt niet getornd. Als de baby vroeg wordt geboren, blijft je recht houden op de ongebruikte dagen van het verlof. Als de baby later komt dan uitgerekend, komt het aantal dagen dat de baby te laat was bij het verlof. Alle extra dagen worden volledig doorbetaald.

Wat gebeurt er als het misgaat met de zwangerschap?

Iedereen hoopt op een voorspoedige bevalling en een gezond kindje. Helaas is dat niet altijd het geval. Als het kind dood geboren wordt of overlijdt vlak voor of na de bevalling heeft de moeder gewoon recht op (ten minste) 16 weken zwangerschaps- en bevallingsverlof. Dit geldt altijd als de zwangerschap ten minste 24 weken heeft geduurd. Als er bij een kortere zwangerschapsduur een miskraam optreedt, geldt een recht op een uitkering van 100 procent van het loon. Het is namelijk ziekte in verband met zwangerschap en bevalling. Hoe lang je deze uitkering krijgt is afhankelijk van de duur van de ziekte. Als je ziek wordt vanwege de zwangerschap heb je ook recht op 100 procent  loondoorbetaling. Je werkgever krijgt dit vergoed van het UWV.

Mag ik mijn werktijden aanpassen?

De Arbeidstijdenwet schrijft voor dat de werkgever je werk- en rusttijden moet aanpassen. Hij moet dit doen 'binnen redelijke termijn' nadat het verzoek is gedaan. Je hebt recht op een of meer extra doorbetaalde pauzes en mag niet verplicht worden tot overwerk. 
Je kunt vragen om regelmatig werk of dagdiensten in plaats van onregelmatig werk of nachtdiensten. De werkgever moet het verzoek om aanpassing honoreren, tenzij hij aantoont dat het redelijkerwijs niet kan. Dit is overigens omstreden. De Commissie Gelijke Behandeling was in een zaak van oordeel, dat het schrappen van toeslagen in zo'n situatie directe discriminatie is. Tijdelijk korter werken met behoud van inkomen is bij zwaar of intensief werk een optie. Als er medische noodzaak voor is, moet er 100 procent loon worden doorbetaald. Je werkgever krijgt dit vergoed van het UWV.

Hoe zit het met mijn loon tijdens mijn zwangerschap?

Tijdens het zwangerschaps- en bevallingsverlof heeft je werkgever recht op ziekengeld ter hoogte van 100 procent van je dagloon. Hij kan hiermee jouw loon doorbetalen.
 

Mag ik onder werktijd naar de vroedvrouw of de gynaecoloog?

Ja. Dat mag geen probleem zijn. Dit is vastgelegd in de Arbeidstijdenwet: ‘De werkgever stelt de zwangere werknemer in de gelegenheid de noodzakelijke zwangerschapsonderzoeken te ondergaan. Zij behoudt haar aanspraak op het naar tijdruimte vastgestelde loon, indien zij door het bedoelde zwangerschapsonderzoek verhinderd is geweest haar arbeid te verrichten’. 

Regelt de wet kraamverlof voor de partner?

Kraamverlof is verlof met behoud van loon. Als werknemer heb je wettelijk recht op twee dagen betaald kraamverlof als je partner is bevallen. Om bij de bevalling aanwezig te zijn, geldt het calamiteitenverlof. Er zijn wel regels voor het kraamverlof.
Het gaat om twee werkdagen verlof, die je binnen vier weken na de bevalling mag opnemen.
Onder partner wordt verstaan: echtgenoot m/v, geregistreerde partner m/v, degene met wie de werknemer m/v samenwoont of van wie hij/zij het kind erkent.

Van het recht op verlof, de betaling en de duur mag je werkgever afwijken bij cao of, als daarin niets geregeld is, via een overeenkomst met or of personeelsvertegenwoordiging. Zoek dus goed uit hoe het bij jouw bedrijf geregeld is.

Wat gebeurt er als ik zelf of mijn baas mijn baan wil opzeggen?

De werkgever mag je, zodra hij op de hoogte is van de zwangerschap, niet ontslaan. Het ontslagverbod geldt tot zes weken na afloop van het bevallingsverlof. Dat zogeheten opzeggingsverbod is vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek. Het geldt echter niet voor tijdelijke contracten die toch al zouden aflopen. Als verlenging van een contract of een vast contract al eerder was toegezegd en de werkgever daarvan af ziet, dan moet hij aantonen dat dit niets met de zwangerschap te maken heeft. Dat is ook het geval als de werkgever wegens reorganisatie of  economische noodzaak een ontslag aanvraagt via de kantonrechter.
Als je zelf je baan opzegt krijg je alleen een zwangerschaps-/bevallingsverlofuitkering als het ontslag minder dan tien weken voor de vermoedelijke bevallingsdatum ingaat. Let hier dus op! Meld dit wel zo spoedig mogelijk bij het UWV (die je loon betaalt) en informeer naar hun voorwaarden.

Kan ik na de bevalling korter gaan werken?

De Wet aanpassing arbeidsduur geeft werknemers het wettelijk recht hun arbeidstijd aan te passen. Als je er desondanks niet uitkomt met je werkgever en je je genoodzaakt ziet om te stoppen, is het raadzaam om in je ontslagbrief te vermelden dat de werkgever niet akkoord ging met de door jou voorgestelde vorm van korter werken vanwege de verzorging van een kind. Dit is belangrijk omdat het UWV op die grond een WW-uitkering zal verstrekken over het aantal dagen dat je bereid was te blijven werken. Je bent dan namelijk voor dat deel onvrijwillig werkloos. Neem nooit te snel ontslag: neem bij problemen met je werkgever eerst contact op met je bond.

Wat is ouderschapsverlof en wanneer mag ik het opnemen?

De Wet ouderschapsverlof geeft werknemers het recht op onbetaald verlof voor de verzorging van kinderen tot acht jaar. Het gaat om onbetaald verlof, dat naar keuze in deeltijd of voltijd kan worden opgenomen. Het verlofrecht bestaat uit dertien keer het aantal arbeidsuren per week. De werknemer mag zelf kiezen: of drie maanden thuis blijven, of de verlofuren gebruiken om langer in deeltijd te werken. De meeste mensen kiezen overigens voor deeltijd.
Tot je kind acht jaar wordt kun je op ieder gewenst moment ouderschapsverlof opnemen. Tenzij de cao een andere leeftijdsgrens kent. Ouders kunnen hun verlof desgewenst tegelijkertijd of in verschillende perioden plannen.

Zijn borstvoeding en werk te combineren?

Je werkgever moet je in de gelegenheid stellen op het werk borstvoeding te geven of te kolven. Daar is hij gedurende de eerste negen levensmaanden van je kind wettelijk toe verplicht. Hij moet een geschikte, afsluitbare ruimte beschikbaar stellen of, als die er niet is, je in de gelegenheid stellen naar huis te gaan. De tijd die voor voeden en reizen nodig is, geldt als werktijd. Al mag het niet meer dan een kwart van de totale werktijd bedragen. Er moet een koelkast beschikbaar zijn om de melk te bewaren. Hij hoeft niet toe te staan dat je kind tussen de voedingen op het werk blijft.
Al je rechten over borstvoeding na terugkeer van bevallingsverlof staan in de Arbeidstijdenwet. Het is verstandig om al vóór het zwangerschapsverlof afspraken te maken.

Zijn borstvoeding en werk te combineren?

Je werkgever moet je in de gelegenheid stellen op het werk borstvoeding te geven of te kolven. Daar is hij gedurende de eerste negen levensmaanden van je kind wettelijk toe verplicht. Hij moet een geschikte, afsluitbare ruimte beschikbaar stellen of, als die er niet is, je in de gelegenheid stellen naar huis te gaan. De tijd die voor voeden en reizen nodig is, geldt als werktijd. Al mag het niet meer dan een kwart van de totale werktijd bedragen. Er moet een koelkast beschikbaar zijn om de melk te bewaren. Hij hoeft niet toe te staan dat je kind tussen de voedingen op het werk blijft.
Al je rechten over borstvoeding na terugkeer van bevallingsverlof staan in de Arbeidstijdenwet. Het is verstandig om al vóór het zwangerschapsverlof afspraken te maken.

Wat is nodig om op het werk te kunnen kolven?

een kraan om handen te wassen en de kolf
een ruimte waar je kunt kolven zonder dat iedereen toekijkt
een kolf en eventueel een stopcontact
rust en concentratie
een aaneengesloten periode van tussen de 10 minuten en een half uur (buiten de pauze om)
eventueel een koelkast om de melk in te bewaren
een koelbox om de melk mee naar crèche of huis te transporteren
wat te eten, voedende moeders hebben vaak een goede eetlust
 

Wat moet ik weten over kinderopvang?

Kinderopvangregelingen zijn belangrijk voor ouders die willen werken en jonge kinderen hebben. Daarom maakt de FNV al jaren afspraken over kinderopvang in de cao.
Er zijn verschillende vormen van kinderopvang. Kinderdagverblijven voor kinderen van zes weken tot vier jaar. Gastouderopvang voor kinderen van nul tot twaalf jaar bij gastouders thuis. Buitenschoolse opvang (BSO) voor kinderen van vier tot twaalf jaar, buiten schooluren en in vakanties. Naschoolse opvang (NSO) is een variant opBSO. NSO is alleen ná schooltijd en tijdens de vakanties beschikbaar en dus niet vóór schooltijd of tussen de middag. 
De Wet kinderopvang regelt de kwaliteit en de financiering van de kinderopvang. Uitgangpunt is dat kinderopvang een zaak is van ouders, werkgevers en overheid. Ouders die werken en voor hun kinderen zorgen, kunnen een tegemoetkoming van het rijk krijgen.

Wat gebeurt er als ik ziek word voor dat mijn verlof ingaat?

Voor het verlof worden alle ziektedagen die door de zwangerschap worden veroorzaakt 100 procent doorbetaald. Tenminste, als je aannemelijk maakt dat dit ziekteverzuim door de zwangerschap komt.

Hoe zit het met ontslag tijdens een reorganisatie?

Het kan gebeuren dat je werkgever tijdens je zwangerschap een ontslagaanvraag indient bij het CWI, bijvoorbeeld in geval van reorganisatie. Het CWI zal die aanvraag  in behandeling nemen. Wel zal het CWI je werkgever erop wijzen dat de arbeidsovereenkomst in de periode van het zwangerschaps- en bevallingsverlof niet opgezegd mag worden. In veel gevallen trekken werkgevers hun aanvraag dan in. Stel dat je werkgever het toch doorzet, dan moet de procedure bij het CWI gewoon doorlopen worden. Je krijgt dan uiteraard de gelegenheid verweer te voeren. Als het CWI daarna toestemming verleent voor het ontslag dan moet je werkgever het dienstverband nog opzeggen met inachtneming van de geldende opzegtermijn. Let dan goed op dat je werkgever niet opzegt tijdens je zwangerschaps- en bevallingsverlof, want dat mag niet. 

Mag ik ontslagen worden tijdens mijn zwangerschap?

De werkgever mag je, zodra hij op de hoogte is van de zwangerschap, niet ontslaan. Het ontslagverbod geldt tot zes weken na afloop van het bevallingsverlof. Als verlenging van een contract of een vast contract al eerder was toegezegd en de werkgever daarvan afziet, dan moet hij aantonen dat dit niets met de zwangerschap te maken heeft.