Wat zegt de wet over vakantie?

Iedere werknemer heeft het recht om een minimum aantal dagen per jaar niet te werken en toch het volledige loon doorbetaald te krijgen. Dat jaarlijkse minimum is vier keer de werkweek.  Een werknemer met een 36-urige werkweek heeft ten minste recht op 4 x 36 uur vakantie per jaar. Een deeltijder met een baan van 20 uur per week heeft recht op ten minste 4 x 20 uur vakantie per jaar. Wie geen vol jaar werkt, maar bijvoorbeeld een kwartaal, heeft recht op een kwart van het jaarlijkse minimum aan vakantierechten. De werkgever moet de vakantiedagen en -perioden vaststellen volgens de wensen van de werknemer, behalve als dat schriftelijk of in de cao anders is afgesproken, of ‘gewichtige bedrijfsredenen’ zoals dat heet, dat in de weg staan.

Wat als ik ziek word tijdens mijn vakantie?

Wie ziek wordt tijdens de vakantie en dit officieel meldt, krijgt vanaf dat moment ziekengeld en houdt het recht op vakantiedagen. Je moet je dan ook beschikbaar houden voor controle en je direct beter melden zodra je niet meer ziek bent. Veel werkgevers hebben extra strenge voorschriften voor een ziekmelding tijdens de vakantie. 

Welke dagen worden niet tot vakantiedagen gerekend?

Algemeen erkende (christelijke) feestdagen, roostervrije dagen, adv-dagen en vrije dagen ter compensatie van verricht overwerk.

Op hoeveel vakantiegeld heb ik recht?

Om op vakantie te kunnen, heb je als werknemer recht op een toeslag op het gewone loon: vakantiebijslag of vakantiegeld. De hoogte van de vakantiebijslag hangt samen met de hoogte van het loon. De wettelijke vakantiebijslag van 8 procent wordt berekend over het brutoloon. De werkgever moet de vakantiebijslag eenmaal per kalenderjaar uitbetalen. Meestal wordt de vakantiebijslag in de maand mei uitbetaald, soms in juni.

Wat staat er in de wet over zon- en feestdagen?

In de Arbeidstijdenwet is geregeld dat werknemers alleen op zondag werken als dat is overeengekomen en dit uit de aard van het werk voortvloeit. Incidenteel werken op zondag wegens bedrijfsomstandigheden is toegestaan, op basis van vrijwilligheid. 

De werkgever moet er in elk geval voor zorgen dat de werknemer op 13 zondagen per jaar niet werkt. Werknemers onder 18 jaar die op zondag werken, moeten de zaterdag ervoor vrij hebben.
Een werknemer voor wie om religieuze redenen een andere dag als de wekelijkse rustdag geldt, kan aan de werkgever vragen of de regels voor werken op zondag op die andere dag kunnen worden toegepast.
Over religieuze en nationale feestdagen die niet op zondag vallen, zegt de wet niets. Maar de werkgever moet vrij geven op de feestdagen waarvoor dat gebruikelijk is, tenzij dat anders is afgesproken. Meestal is in de arbeidsovereenkomst of in de cao vastgelegd op welke feestdagen de werknemer vrij is met behoud van zijn loon.

Hoe zit het verder met feestdagen?

Het komt vaak voor dat in de cao is vastgelegd dat de werkgever rekening zal houden met de religieuze opvattingen van zijn werknemers. Zonodig wordt onbetaald verlof toegestaan of mag een vakantiedag worden opgenomen voor een religieuze feestdag.
Koninginnedag (30 april) wordt algemeen erkend als nationale feestdag, die recht geeft op een vrije dag. Dit geldt echter niet vanzelfsprekend voor de Dag van de Arbeid (1 mei) en Bevrijdingsdag (5 mei). Er is wel een aanbeveling van de Stichting van de Arbeid, die de werkgevers adviseert om eens in de vijf jaar dat verlof met behoud van loon te geven. Dit is echter niet afdwingbaar. Met betrekking tot 5 mei - en hetzelfde geldt voor 1 mei - moet het recht op doorbetaald verlof daarom in de cao of in de individuele arbeidsovereenkomst zijn vastgelegd.

Kan ik verplicht worden om op feestdagen te werken?

Werkgevers zijn niet verplicht werknemers op feestdagen vrij te geven. Er zijn ook geen wettelijke voorschriften over de beloning voor mensen die op feestdagen werken. In de arbeidsvoorwaarden (bijvoorbeeld in een cao of arbeidsovereenkomst) kunnen afspraken staan over het werken op zon- en feestdagen en de uitbetaling daarvan.  
Wil je dus weten of je op een bepaalde feestdag vrij bent, of hoeveel geld je krijgt voor het werken op een feestdag, vraag dat dan aan je werkgever of kijk in je arbeidsovereenkomst.

Welke soorten verlof zijn er?

Naast verlof dat samenhangt met zwangerschap en bevalling bestaan er nog een aantal andere verlofsoorten. 

Calamiteitenverlof
Een ziek kind moet van school gehaald, de tandarts moet bezocht worden vanwege hevige kiespijn of er is een sterfgeval in de familie. Het zijn onvoorziene noodsituaties waarbij een werknemer een paar uur tot enkele dagen calamiteitenverlof kan opnemen.

Zorgverlof
Zorgverlof is bestemd om een thuiswonend ziek kind, een zieke partner of eenouder te verzorgen. Het zorgverlof kan kort (tien dagen) of lang (langer dan tien dagen) duren.

Langdurig verlof en loopbaanonderbreking
Als je er een langere periode tussenuit wilt zonder je baan op te zeggen, kun je onbetaald verlof opnemen. Dit wordt ook wel een sabbatical leave genoemd. Het opnemen van een sabbatical is niet wettelijke geregeld, wel kunnen er afspraken staan in je cao of arbeidsvoorwaarden. 
Houd er wel rekening mee dat de zogeheten ‘inkomensafhankelijke regelingen’, zoals huursubsidie, bijdrage voor kinderopvang, rechtsbijstand, thuiszorg etc. zijn gekoppeld aan je salaris. Door onbetaald verlof op te nemen - en dus vrijwillig afstand te doen van je inkomen - kun je het recht op dergelijke subsidies verspelen. Informeer hiernaar bij de instantie waarvan je subsidie krijgt. Een periode er tussenuit kan ook gevolgen hebben voor je arbeidsovereenkomst en secundaire arbeidsvoorwaarden als verzekeringen, pensioen en je tegoed aan vakantiedagen. Maak hierover daarom goede afspraken met je werkgever. 

Wil je meer lezen over verlof, surf dan eens naar  www.fnv.nl.  Je kunt op deze site ook terecht voor informatie over vakantie, feestdagen, werktijden. Ook de website van het Ministerie vanSociale Zaken en Werkgelegenheid bevat veel nuttige informatie.