Wat is een oproepcontract?

Je hebt een oproepcontract als je met je werkgever hebt afgesproken dat hij je kan oproepen als hij werk heeft. Dat kan af en toe voor een paar uur zijn of regelmatig voor hele dagen. De afspraken die je maakt, horen op papier te staan. Vaak gaat het om hele vrije afspraken. Je kunt bijvoorbeeld afspreken dat je niet komt werken als het je niet goed uitkomt. 
Soms spreekt een werkgever af voor hoeveel uur hij je maximaal per week wil oproepen. Maar als je bijna elke week hetzelfde aantal uren werkt, ben je geen oproepkracht. In dat geval heb je een deeltijdcontract, gebaseerd op dit aantal uren.

Wat is een min-maxcontract?

Een min-maxcontract is een arbeidsovereenkomst waarin staat hoeveel uren je minimaal werkt. Dit zijn je ‘garantie-uren’. Voor die uren ben je in vaste dienst en ontvang je loon. Ook heb je andere rechten die bij een vast dienstverband horen, zoals vakantierecht. Boven op die garantie-uren stel je je (op afroep) beschikbaar voor extra uren. Soms staat in je contract voor hoeveel uren dat maximaal is. Bijvoorbeeld: naast je twaalf garantie-uren ben je maximaal twaalf uren oproepbaar. 
Wanneer alleen je garantie-uren in het contract worden genoemd, kun je net zoveel extra uren draaien tot je fulltime werkt. Draai je regelmatig extra uren? Vraag dan om aanpassing van je contract.

Ben ik een echte werknemer?

Volgens de Wet flexibiliteit en zekerheid ben je een echte werknemer als je in de afgelopen drie maanden iedere week een keer hebt gewerkt of in de afgelopen drie maanden twintig uur per maand hebt gewerkt (desnoods in één week). Als je aan aan van deze voorwaarden voldoet, dan heb je volgens de wet een arbeidsovereenkomst. Je hebt dan ook dezelfde rechten en plichten als vaste en tijdelijke krachten, als het gaat om je vakantierechten, loondoorbetaling tijdens ziekte en dergelijke. Als je werkgever het hiermee niet eens is, moet hij maar voor de rechter proberen aan te tonen dat jij geen werknemer bent.

Ik heb een min-maxcontract, maar werk regelmatig meer uren. Wat nu?

Je hebt bijvoorbeeld een min-maxcontract van twaalf garantie-uren en twaalf oproepuren, maar de laatste drie maanden werkte je twintig uur per week. Volgens de wet is dan de inhoud van je contract gewijzigd en heb je recht op een contract voor twintig uur. Je werkgever kan bezwaar maken. Maar dan moet hij aantonen dat de laatste drie maanden een uitzondering waren. Kan hij dat niet, dan ga jij naar twintig uur.

Bij onenigheid tussen jou en je werkgever kijkt de rechter vooral naar de praktijk. Het contract geeft je houvast, maar is nooit doorslaggevend. 
Sommige cao's regelen dat een min-maxcontract wordt omgezet naar een contract voor een gemiddeld aantal uren. De ene werkweek mag dan best een beetje langer zijn dan de andere. Voorbeelden zijn de VGT-cao (grootwinkelbedrijven in textiel) en de cao van V&D. Andere cao's zeggen, los van de wet, dat een min-maxcontract in jouw voordeel moet worden aangepast als je regelmatig overwerkt. Deze cao's vind je bijvoorbeeld in het ziekenhuiswezen, de bejaardenzorg, bij KBB (Hema, Bijenkorf en Praxis) en de horeca.

Tip: Je kunt wachten met het vragen naar een contractaanpassing tot het moment dat je minder uren wordt opgeroepen of je andere problemen ondervindt. Je rechten gaan niet meteen verloren.

Wat moet er eigenlijk op papier staan?

De wet zegt dat de werkgever afspraken met werknemers op papier moet vastleggen. Dit moet ook als je (nog) geen arbeidsovereenkomst hebt, in losse dienst bent of freelance werkt. 

Dit hoort in je contract te staan:

• naam en adres werkgever en werknemer
• je werkplek en de werktijden
• de werkzaamheden die je gaat uitvoeren
• datum wanneer je in dienst komt
• (bij tijdelijk werk) begin- en einddatum, en de mogelijkheid tot tussentijdse opzegging van het tijdelijke contract
• je vakantierechten
• opzegtermijn voor beide partijen
• je brutoloon en wanneer het wordt uitbetaald
• het aantal uren dat je per dag of week werkt
• eventueel: je pensioenregeling
• of een cao van toepassing is

Tip: Bewaar je loonstroken als bewijs hoelang en hoeveel je voor de werkgever werkt.

Wanneer is de werkgever verplicht mij op te roepen?

Je werkgever is verplicht je op te roepen zodra hij werk voor je heeft. Jij werkt bij topdrukte of als vervanger voor zieken. Meestal heeft de werkgever meer oproepkrachten in zijn adressenbestand. Krijg je ineens minder werk dan je gewend bent? Vraag dan waaraan dat ligt. Misschien vindt de werkgever dat je te vaak nee zegt of schort er iets aan de samenwerking.

Heb ik recht op loon als ik niet word opgeroepen?

Je werkgever mag in de eerste zes maanden van je contract afspreken dat hij alleen loon betaalt over de uren die je werkt. Na die zes maanden is hij verplicht je loon door te betalen over de afgesproken uren of de gemiddeld in de praktijk gewerkte uren. Dat staat in de wet. Het maakt niet uit of je in die zes maanden en daarna met één contract hebt gewerkt of met meerdere.
Een nulurencontract is na dat eerste halfjaar niet meer mogelijk. Heeft je werkgever je nodig in de uren dat hij je doorbetaalt? Het spreekt in dat geval voor zich dat je dan aan het werk gaat.
Val je onder een cao, dan is misschien een andere regeling voor jou van toepassing.

Kan ik nee zeggen als ik word opgeroepen?

Dat hangt er van af of je een doorlopend of een tijdelijk dienstverband hebt. Kijk dus wat in je contract staat. Er zijn twee mogelijkheden:
Je werkgever is vrij jou op te roepen en jij mag telkens zelf besluiten of je komt. In dat geval heb je een tijdelijk dienstverband: het dienstverband geldt alleen op het moment dat je aan het werk bent. Elke keer opnieuw. Een tijdelijk dienstverband kan enkele uren duren, maar ook een paar weken. 
In je contract staat (of uit de praktijk blijkt) dat je moet komen als je wordt opgeroepen. Er is dan sprake van een doorlopend dienstverband, waarbij je in principe verplicht bent te komen werken.
Heb je vier keer een tijdelijk dienstverband gehad, met tussenpozen van maximaal drie maanden? Dan heb je misschien een doorlopend vast dienstverband. Bel voor advies de FNV Servicelijn 0900 3 300 300 (€ 0,10 p.m.). 

Wat zijn mijn rechten als ik niet meer word opgeroepen?

Niet meer worden opgeroepen of minder werk krijgen heet ontslag of gedeeltelijk ontslag. Daar ben je tegen beschermd. Je werkgever hoort zich namelijk aan regels te houden. Zo heeft hij meestal een ontslagvergunning nodig van het CWI. 
Krijg je ineens veel minder werk dan je gewend was? Vraag je werkgever naar de reden. Als hij zegt dat je niet meer hoeft terug te komen, is dat ontslag. Zegt hij dat hij in de toekomst veel minder werk heeft en dat je daarom minder vaak zult worden opgeroepen, dan is dat gedeeltelijk ontslag. Ook als je als min-maxkracht meestal (veel) meer werkt en je werkgever je ineens alleen voor het minimum aantal uren laat komen, is dat een gedeeltelijk ontslag. Maak altijd bezwaar tegen je (gedeeltelijk) ontslag.
Houd goed bij in je agenda wanneer je hebt gewerkt, en hoeveel uur. Bewaar ook alle papieren die met je werk te maken hebben, zoals de advertentie, brieven van je werkgever over de sollicitatie, werkinstructies, regels in het bedrijf, loonstrookjes en andere papieren met informatie over je loon.

Val ik onder een cao?

In Nederland vallen de meeste werknemers onder een cao. Het loont de moeite uit te zoeken of het bedrijf waar je werkt onder een cao valt. Als die cao ook voor jou geldt, is dat vaak in je voordeel. Je kunt aan een cao komen via personeelszaken of de ondernemingsraad van je bedrijf. Vakbondsleden kunnen een cao opvragen bij hun vakbond.
In sommige gevallen val je als oproepkracht of als min-maxkracht onder de cao van de branche waarin je werkt. Er zijn ook cao die bijzondere regels hanteren voor oproep- en min-maxkrachten.

Heb ik recht op vakantiedagen en vakantietoeslag?

Ja, daar heb je recht op. Voor de berekening kijkt de wet naar je contract per week. Als je een 20-urige werkweek hebt, is je recht op doorbetaalde vakantie vier keer twintig uur. Dus tachtig uur per jaar. Bij een 15-urige werkweek is het vier keer 15 uur, etc.
Voor oproep- en min-maxkrachten geldt het aantal dagen dat je gemiddeld hebt gewerkt. Hoewel het eigenlijk niet mag, gebeurt het vaak dat vakantiedagen bij oproepkrachten uitbetaald worden als een toeslag boven op het loon. De vakantie wordt dan verder niet doorbetaald. Op je loonstrookje kun je zien of je zo'n toeslag krijgt. Naast doorbetaalde vakantiedagen heb je ook recht op een vakantietoeslag van 8 procent van je verdiende loon. 

Hoeveel loon hoor ik te krijgen?

Je hebt recht op ten minste het wettelijk minimumloon per gewerkt uur. Dit minimumuurloon is afgeleid van het minimumweekloon. 
Heb je een of twee uur gewerkt? Dan krijg je toch drie uur uitbetaald. Dat staat in de wet. Je moet dan wel een contract hebben voor minder dan vijftien uur per week, of een nulurencontract. In beide gevallen weet je niet wanneer je moet komen werken. Het minimum van drie uur loon geldt niet wanneer je een vast aantal uren per week op vaste werktijden werkt.
In sommige cao's staat dat je als oproepkracht een minimum aantal uren per week of maand uitbetaald moet krijgen. Ook als je voor minder uren wordt opgeroepen. Dat kan dus gunstig voor je uitpakken. Kijk voor de bedragen onder de knop ‘Geld’ op deze site.

Wat zijn mijn rechten als ik ziek word?

Ziek? Meld dat meteen bij je werkgever en bij het UWV. Ook als je die dag niet hoeft te werken.

Je hebt een doorlopend dienstverband:
Als je niet ziek was, had je werkgever je werk aangeboden en dus loon betaalt. Voor de tijd dat je ziek bent (maximaal een jaar), moet je werkgever 70 procent van je loon (maar ten minste het minimumloon) doorbetalen. Als je in deeltijd werkt, geldt het minimumloon naar evenredigheid. Voor de berekening wordt gekeken naar wat je gemiddeld verdiend hebt in de afgelopen drie maanden.

Je hebt geen doorlopend dienstverband:
Om een ziektewetuitkering te krijgen (70 procent van je gemiddeld verdiende loon) moet je voldoen aan een van de volgende voorwaarden:

• Je hebt bijna twee maanden aan een stuk gewerkt. Binnen een maand na je laatste werkdag word je ziek. 
• In twee achtereenvolgende maanden heb je ten minste zestien dagen gewerkt. Binnen acht dagen na je laatste werkdag word je ziek. 
• Je ziektewetuitkering vraag je aan bij de uitvoeringsinstelling. Krijg je geen geld van het UWV? Mogelijk had je werkgever je loon tijdens je ziekte moeten doorbetalen. 

Je hebt een nul-urencontract

Als je tijdens een oproep ziek wordt, krijg je minstens 70 procent van je loon over de afgesproken periode dat je zou moeten werken. Dit bedrag kan nooit lager zijn dan het voor jou geldende minimumloon. 

Als je na afloop van de periode ziek blijft, krijg je geen loon meer. Zo lang je arbeidscontract duurt, krijg je een Ziektewetuitkering. Ditzelfde geldt als je in de periode dat je niet wordt opgeroepen ziek wordt. Een Ziektewetuitkering vraag je aan bij het UWV.

Wanneer heb ik recht op WW?

Je komt in aanmerking voor een kortdurende uitkering van drie maanden, (de eerste twee maanden 75 procent van het loon, daarna 70 procent) als je:

• buiten je schuld ontslagen bent (dus niet zelf ontslag hebt genomen)
• ingeschreven staat bij het UWV WERKbedrijf (voorheen CWI) 
• ten minste vijf arbeidsuren per week verliest (of de helft van het gemiddeld aantal arbeidsuren bij een werkweek van minder dan tien uur)
• in de voorafgaande 36 weken minstens 26 weken hebt gewerkt (de wekeneis) 

Als je ook nog voldoet aan de ‘vier-uit-vijf-jareneis’, dan ontvang je langer een uitkering. Deze eis houdt in dat je in de afgelopen vijf jaren er vier moet hebben gewerkt (jareneis). Deze uitkering duurt in maanden net zolang als je arbeidsverleden in jaren. Met een maximum van 38 maanden (drie jaar en twee maanden). 

Meer informatie over de WW kun je vinden op www.szw.nl

Wat is een nul-urencontract?

Met een nul-urencontract hebt je een vast arbeidscontract, maar er is geen afspraak over het aantal uren dat je werkt. Als je werkgever je oproept, moet je aan het werk gaan. Je krijgt alleen loon over de uren dat je werkt. Deze afspraak moet op papier staan. 

Dit contract is alleen geldig tijdens de eerste zes maanden van de arbeidsrelatie. Na die zes maanden moet de werkgever ook loon betalen als er geen of minder werk is. Tenzij daarover in de cao andere afspraken gemaakt zijn. De hoogte van de doorbetaling hangt af van het gemiddeld aantal gewerkte uren in de laatste drie maanden. 

Voor elke keer dat je wordt opgeroepen, moet je minimaal drie uur loon uitbetaald krijgen. Dus ook als je voor één of twee uur wordt opgeroepen. Dit geldt alleen niet als je vaste werktijden hebt of als het aantal uren van het contract duidelijk is afgesproken.