Moet mijn leerbedrijf zich voor stagiairs ook aan de arbeidstijdenwet houden?

Ja, de arbeidstijdenwet heeft ook betrekking op stagiairs.

Heb ik het Heb ik het recht om een klacht in te dienen over mijn stage?

Ja, en er zijn diverse organisaties die je daarbij kunnen helpen. Zit je op het vmbo, dan kun je contact opnemen met het LAKS. Voor klachten over je stage in het mbo kun je contact opnemen met de JOB. Voor klachten over hbo- en wo-stages surf je naar het Stagecentrum en vul je onder de link 'rechtshulp' een klachtenformulier in.

Heb ik recht op stagevergoeding?

Volgens de wet is je stagegever niet verplicht een stagevergoeding te geven. Maar het is wel gebruikelijk. En als het in de cao van het bedrijf is geregeld, moet je stagegever zich daar aan houden.

Sommige bedrijven geven alleen een onkosten- of reiskostenvergoeding. Dit telt niet als loon, dus je hoeft hierover geen belasting te betalen. Maar het houdt ook in dat je bijna nergens voor verzekerd bent. 
 
Als je geld verdient, kan dat gevolgen hebben voor de kinderbijslag of studiefinanciering. Je mag maar een bepaald bedrag verdienen per kwartaal bij kinderbijslag, of per jaar bij studiefinanciering. Hierover kun je informatie vinden onder het kopje 'geld'.

Ontvang je een stagevergoeding van minimaal het wettelijk minimum uurloon en draagt je werkgever premies af, dan zijn dat inkomsten waarover je loonbelasting en sociale premies moet betalen. Maar omdat je maar een gedeelte van het jaar inkomsten hebt, kan het zijn dat je te veel belasting betaalt.

Er is een speciale regeling voor scholieren. Afhankelijk van het bedrag dat je verdient, kan je werkgever de belastingdienst verzoeken om de kwartaaltabel voor de loonheffing toe te passen. Je betaalt dan geen loonbelasting. Met vragen over deze regeling kun je terecht bij de belastingdienst op het gratis nummer 0800 0543. 

Je kunt ook te veel betaalde belasting achteraf terugvragen via een Tj-biljet. Op de site van de belastingdienst kun je een Tj-aangifteprogramma downloaden of een papieren biljet aanvragen. De FNV heeft een invulwijzer voor het Tj-biljet beschikbaar. Die kun je aanvragen of downloaden bij de webwinkel van de FNV (zoek op Tj-biljet).

Wanneer heb ik recht op een diplomatoeslag?

Voorwaarde is natuurlijk dat je je diploma haalt. Wel of geen diplomatoeslag en de spelregels daar omheen staan in de cao. Pak hem er dus even bij! Ook hier geldt weer; niet in alle cao's hebben we iets kunnen regelen. In een enkele cao wordt het leren op een andere manier beloond: je komt door je diploma in een hogere loonschaal.
 

Ik moet werken op een schooldag of tijdens een examen. Mag dat?

Nee. Zolang je leerplichtig bent, mag je niet werken tijdens schooluren. Wel kun je afspreken dat je werkt tijdens je schoolvakantie of een vrije dag. Hoeveel uur je mag werken en op welke tijden, dat lees je onder het kopje 'bijbaan & vakantiewerk'.

In veel cao's is vastgelegd dat je vrij krijgt voor een examen. Geldt dat voor jou niet, dan zul je een snipperdag moeten nemen. 

Is een stage wettelijk geregeld?

Nee. Daarom is het belangrijk afspraken over je stage schriftelijk te regelen in een zogenaamde stageovereenkomst. Hierin regel je de arbeidsvoorwaardelijke kant van je stage. Veel bedrijven hebben een standaard overeenkomst voor stages. 

In een stageovereenkomst moeten zaken staan als: 

• begin- en einddatum van je stage
• aantal uren per week dat je werkt
• stagevergoeding
• de begeleiding op de stageplek
• onkostenvergoeding
• aansprakelijkheid
• vakantiedagen
• regeling bij ziekte of ongeval
• regeling bij zaken rond sociale verzekeringen
• een getuigschrift na afloop

De inhoudelijke kant van je stage regel je in een stageplan. Hierin beschrijf je helder wat het doel is van je stage, wat je gaat doen, hoe de begeleiding wordt geregeld vanuit school en dat soort zaken. Je opleiding moet dit plan goedkeuren. Het is heel verstandig om dit stageplan als bijlage bij de stageovereenkomst te laten opnemen.

Wat mag ik als student allemaal doen?

Van belang is dat je verantwoordelijk bent voor je keuzes en daden. Ook als je aan je lot wordt overgelaten. Als je wordt geconfronteerd met verantwoordelijkheden die je niet aan wil of aan durft moet je dat meteen zeggen. 
Het is natuurlijk ook niet de bedoeling dat je in je eentje de verantwoordelijkheid krijgt. Je bent in eerste instantie student en je moet het beroep nog leren. Natuurlijk moet je wel leren om zelfstandig te werken.
Het is belangrijk om te weten dat je verantwoordelijk blijft voor je eigen daden. Dat is dus een reden om niet zomaar alles te doen wat van je gevraagd wordt.

Wat betekenen BBL en BOL en wat is het verschil?

Om je rechten en plichten goed te bepalen, maakt de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) een onderscheid in het beroepsonderwijs. Er zijn twee leerwegen: de beroepsbegeleidende leerweg (BBL) en de beroepsopleidende leerweg (BOL). 

Wat is het nut van een stageplan en wat staat er in?

Het is van groot belang om een helder stageplan te maken. In dit stageplan beschrijf je je eigen verplichtingen en geeft je opleiding aan waar zij voor verantwoordelijk zijn. Dit plan biedt vooral uitkomst als er problemen zijn met bijvoorbeeld je stagebegeleider van je opleiding of de stageplek. Het is handig om in zo’n stageplan minimaal de volgende zaken op te nemen:

Kan ik wat doen aan de regels over stage?

Ja, je kunt meepraten over het beleid van de school waar jij op zit. Want elke school in Nederland moet een medezeggenschapsraad (mr) hebben. Dat staat in de Wet medezeggenschap onderwijs. In de medezeggenschapsraad zitten vertegenwoordigers van docenten, (soms) ouders, maar ook leerlingen. De rector of schoolleider mag er niet in zitten.

Wat als er iets mis gaat terwijl ik alleen sta?

Dan ben jij verantwoordelijk! Had je dat niet verwacht? Toch ben je verantwoordelijk voor je eigen keuzes. Reden temeer om niet zomaar te doen wat van je wordt gevraagd.

Wie beslist er wat voor mij verantwoord is of niet?

Jij! Als jij namelijk de verantwoording niet aan kan of wil, moet je dit zeker aangeven. Laat weten dat je graag wilt werken, maar wel op een verantwoorde manier. Bovendien staan in de wet en sommige cao’s werkzaamheden genoemd die verboden zijn voor werknemers en leerlingen jonger dan achttien.