Wat is een cao?

Cao staat voor collectieve arbeidsovereenkomst. Hierin worden afspraken vastgelegd voor een groep werknemers, bijvoorbeeld van één bedrijf, of voor een hele beroepsgroep. Die afspraken gaan over zaken die in geld zijn uit te drukken, maar ook over ander onderwerpen. Denk aan lonen, vakantiegeld, toeslagen voor overwerk of ploegendienst, reiskosten, spaarregelingen en de loondoorbetaling bij ziekte, maar ook aan ontslag, de tijden waarop je moet werken, recht op extra vrije dagen, verlofregelingen, kinderopvang, inspraak, scholing, loopbaanontwikkeling, veiligheid, en dergelijke. In de cao staat verder voor wie de gemaakte afspraken gelden (soms niet voor vakantiewerkers, uitzendkrachten of stagiairs), hoe lang de afspraken geldig zijn (de looptijd) en of er afwijkingen per bedrijf mogelijk zijn. 

Vakbonden zijn een van de partijen die namens de werknemers om de tafel gaan met werkgevers om over de cao te onderhandelen.

Valt iedereen onder een cao?

Helaas geldt niet voor iedereen een cao. Krantenbezorgers en pizzakoeriers hebben bijvoorbeeld
geen cao. Maar je hebt altijd te maken met de Nederlandse wetten. Zowel jij als je werkgever moeten
zich altijd aan de wet houden. Deze wetten regelen zaken over het arbeidscontract en ontslag,
arbeidsomstandigheden, arbeidstijden, het minimumloon en de minimum vakantietoeslag.
Zegt je werkgever dat voor jou geen cao geldt, controleer dat dan wel even. Je hebt het risico dat je
betere regelingen misloopt, als hij geen gelijk heeft. Vooral voor flexwerkers is het nogal eens
onduidelijk. Lees je arbeidscontract er nog eens goed op na of er toch niet verwezen wordt naar een
cao. Of laat de FNV dit voor je uitzoeken.

Hoe komt een cao tot stand?

Voordat de datum van de cao verloopt (ze gelden vaak één of twee jaar) moeten werkgevers(organisaties) en vakbonden met elkaar nieuwe afspraken maken. De bonden vertegenwoordigen de werknemers. Ben je lid van een vakbond, dan kun je die bond laten weten wat volgens jou moet veranderen. De vakbond en de werkgeversorganisatie onderhandelen over de voorstellen. Zijn ze het eens, dan leggen de bonden de voorstellen voor aan hun achterban (de leden). Als zij akkoord gaan, is er een nieuwe cao. Komen de partijen er aan de onderhandelingstafel niet uit, dan proberen bonden en werknemers wel eens druk op de ketel te zetten door actie te voeren of zelfs een staking uit te roepen. Meestal gaan de partijen opnieuw om de tafel zitten en worden ze het uiteindelijk eens.

Onder welke cao val ik?

Vaak staat in je aanstellingsbrief of in je individuele arbeidsovereenkomst welke cao van toepassing is. Als je niet zeker weet onde welke cao je valt, kun je de FNV Servicelijn bellen, tel 0900 - 3 300 300 (€ 0,10 pm), elke werkdag van 12.30 – 16.00 uur.

Is de werkgever verplicht om mij een cao-boekje te geven?

Alleen als in de cao geregeld is dat je er een krijgt. Wel heb je altijd het recht om de cao in te kijken. Op de afdeling personeelszaken of bij de ondernemingsraad hebben ze vast en zeker een cao-boekje ter inzage liggen.

Wat kan ik doen als mijn werkgever de cao niet naleeft?

De werkgevers- en de werknemersorganisaties (vakbonden) zijn bij wet verplicht al het nodige te doen
om te zorgen dat de cao wordt nageleefd. Probeer je werkgever daar in een gesprek op te wijzen.
Durf je dat niet, of helpt het niet, schakel dan je vakbond in. Doe dat in ieder geval direct wanneer het
om een ernstige overtreding gaat, of om iets dat óók bij je collega's voorkomt. De bond probeert in
overleg met je werkgever tot een oplossing te komen. Eventueel schakelt de bond de
werkgeversorganisatie in waarvan de werkgever lid is. De vakbond onderneemt desnoods juridische
stappen om het probleem op te lossen.